Kto jest najbardziej narażony na wapniejące zapalenie ścięgna barku?
Wapniejące zapalenie ścięgna barku może wystąpić u osób prowadzących bardzo różny tryb życia. W przeciwieństwie do wielu innych schorzeń przeciążeniowych nie dotyczy wyłącznie sportowców czy pracowników fizycznych.
Największe ryzyko obserwuje się u kilku grup pacjentów.
Osoby pomiędzy 30. a 60. rokiem życia
Najwięcej przypadków diagnozuje się właśnie w tym przedziale wiekowym.
W tym okresie dochodzi do stopniowych zmian w strukturze ścięgien, które mogą sprzyjać odkładaniu złogów wapnia oraz pogorszeniu zdolności regeneracyjnych tkanek.
Kobiety
Badania wskazują, że wapniejące zapalenie ścięgna barku częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.
Dokładna przyczyna tej zależności nie została dotychczas jednoznacznie wyjaśniona. Przypuszcza się jednak, że znaczenie mogą mieć czynniki hormonalne oraz metaboliczne.
Osoby wykonujące powtarzalne ruchy barkiem
Choć samo przeciążenie nie jest jedyną przyczyną choroby, może zwiększać ryzyko pojawienia się objawów.
Najczęściej problem dotyczy:
- malarzy,
- monterów,
- elektryków,
- stolarzy,
- fryzjerów,
- mechaników,
- pracowników budowlanych.
Powtarzalne ruchy ponad głową prowadzą do zwiększonego obciążenia stożka rotatorów, zwłaszcza ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego.
Sportowcy
Ryzyko wzrasta również u osób uprawiających dyscypliny wymagające intensywnej pracy barków.
Są to między innymi:
- pływanie,
- tenis,
- siatkówka,
- piłka ręczna,
- sporty rzutowe,
- trening siłowy,
- crossfit.
Osoby z chorobami metabolicznymi
Niektóre badania wskazują na częstsze występowanie wapniejącego zapalenia ścięgna u pacjentów z:
- cukrzycą,
- chorobami tarczycy,
- zaburzeniami metabolicznymi.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba z tymi schorzeniami rozwinie wapniejące zmiany w obrębie barku.
Diagnostyka wapniejącego zapalenia ścięgna barku
Rozpoznanie nie powinno opierać się wyłącznie na wyniku badania RTG lub USG.
Najważniejsze znaczenie ma połączenie:
- dokładnego wywiadu,
- badania funkcjonalnego,
- badań obrazowych.
Dopiero analiza wszystkich tych elementów pozwala określić, czy wykryty złóg rzeczywiście odpowiada za odczuwane dolegliwości.
Wywiad
Podczas rozmowy fizjoterapeuta lub lekarz zbiera informacje dotyczące przebiegu choroby.
Najczęściej pyta o:
- moment pojawienia się bólu,
- charakter dolegliwości,
- występowanie bólu nocnego,
- przebyte urazy,
- wykonywaną pracę,
- aktywność sportową,
- wcześniejsze problemy z barkiem.
Pacjenci bardzo często opisują nagły, niezwykle silny ból barku, który pojawił się bez wyraźnego urazu.
Badanie funkcjonalne
To podstawowy element diagnostyki.
Fizjoterapeuta ocenia:
- zakres ruchu,
- siłę mięśniową,
- ustawienie łopatki,
- jakość ruchu,
- bolesność podczas określonych czynności,
- funkcję stożka rotatorów,
- ruchomość odcinka piersiowego kręgosłupa.
Badanie funkcjonalne pozwala odróżnić wapniejące zapalenie ścięgna od innych schorzeń barku oraz określić, które struktury są rzeczywistym źródłem bólu.
Testy kliniczne
W diagnostyce wykorzystuje się zestaw testów prowokacyjnych.
| Test | Co ocenia? | Wynik dodatni |
|---|---|---|
| Jobe (Empty Can) | Funkcję mięśnia nadgrzebieniowego | Ból lub osłabienie siły |
| Full Can | Stożek rotatorów | Ból podczas oporu |
| Neera | Przestrzeń podbarkową | Ból przy biernym unoszeniu kończyny |
| Hawkinsa-Kennedy’ego | Konflikt podbarkowy | Ból podczas rotacji wewnętrznej |
| Painful Arc | Bolesny łuk | Ból pomiędzy 60° a 120° odwiedzenia |
Warto podkreślić, że dodatni wynik pojedynczego testu nie pozwala jednoznacznie rozpoznać wapniejącego zapalenia ścięgna. Testy pomagają określić, które struktury mogą być przeciążone, jednak zawsze powinny być interpretowane w połączeniu z wywiadem i badaniami obrazowymi.
Badania obrazowe
To właśnie badania obrazowe umożliwiają uwidocznienie złogów wapnia.
Najczęściej wykorzystywane są:
- RTG,
- USG,
- rezonans magnetyczny.
Każde z tych badań dostarcza innych informacji.
RTG czy USG?
Najczęściej wykonywanym badaniem jest klasyczne zdjęcie rentgenowskie.
| RTG | USG |
|---|---|
| Bardzo dobrze uwidacznia złogi wapnia | Pozwala ocenić złóg oraz otaczające tkanki miękkie |
| Krótkie badanie | Badanie dynamiczne wykonywane podczas ruchu |
| Szeroka dostępność | Możliwość oceny stożka rotatorów i kaletki podbarkowej |
| Nie ocenia dokładnie ścięgien | Bardziej kompleksowa ocena funkcjonalna |
W praktyce oba badania często wzajemnie się uzupełniają.
Czy potrzebny jest rezonans magnetyczny?
Nie zawsze.
Rezonans magnetyczny wykonuje się głównie wtedy, gdy istnieje podejrzenie współistniejących uszkodzeń stożka rotatorów, zmian w obrębie obrąbka stawowego lub innych patologii barku.
Nie jest natomiast badaniem pierwszego wyboru do wykrywania złogów wapnia.
Z czym można pomylić wapniejące zapalenie ścięgna barku?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez pacjentów.
Objawy mogą przypominać wiele innych schorzeń.
| Schorzenie | Charakterystyczne cechy |
|---|---|
| Tendinopatia mięśnia nadgrzebieniowego | Przewlekły ból związany z przeciążeniem ścięgna |
| Konflikt podbarkowy | Ból podczas unoszenia ręki, bolesny łuk |
| Zapalenie kaletki podbarkowej | Obrzęk i tkliwość w przestrzeni podbarkowej |
| Uszkodzenie stożka rotatorów | Wyraźne osłabienie siły mięśniowej |
| Bark zamrożony | Znaczne ograniczenie ruchów czynnych i biernych |
Dlatego prawidłowa diagnostyka różnicowa ma kluczowe znaczenie dla wyboru odpowiedniego leczenia.
Leczenie wapniejącego zapalenia ścięgna barku
Metoda leczenia zależy przede wszystkim od:
- fazy choroby,
- wielkości złogu,
- nasilenia objawów,
- ograniczenia funkcji barku,
- współistniejących schorzeń.
W wielu przypadkach podstawą leczenia pozostaje terapia zachowawcza.
Może ona obejmować:
- edukację pacjenta,
- czasową modyfikację aktywności,
- fizjoterapię,
- terapię manualną,
- odpowiednio dobrane ćwiczenia,
- leczenie farmakologiczne zalecone przez lekarza.
W niektórych przypadkach lekarz może rozważyć dodatkowe metody, takie jak fala uderzeniowa, przezskórne płukanie złogu pod kontrolą USG (barbotaż) lub – znacznie rzadziej – leczenie operacyjne. Dobór postępowania zależy od obrazu klinicznego i wyników badań.
Rehabilitacja wapniejącego zapalenia ścięgna barku
Rehabilitacja jest jednym z najważniejszych elementów leczenia zachowawczego oraz postępowania po zabiegach.
Jej przebieg powinien być dostosowany do aktualnej fazy choroby.
Etap I – zmniejszenie bólu
Na początku terapii celem jest ograniczenie dolegliwości bólowych oraz zmniejszenie przeciążenia tkanek.
Stosuje się:
- edukację,
- terapię manualną,
- ćwiczenia wykonywane w bezbolesnym zakresie,
- modyfikację aktywności.
Etap II – odzyskanie ruchomości
Po zmniejszeniu bólu rozpoczyna się stopniowa poprawa zakresu ruchu barku.
Program obejmuje ćwiczenia mobilizujące:
- staw ramienny,
- łopatkę,
- odcinek piersiowy kręgosłupa.
Etap III – odbudowa siły
Na tym etapie wprowadza się ćwiczenia wzmacniające:
- stożek rotatorów,
- mięsień naramienny,
- mięśnie stabilizujące łopatkę,
- mięśnie tułowia.
Celem jest poprawa kontroli nerwowo-mięśniowej oraz zmniejszenie ryzyka kolejnych przeciążeń.
Etap IV – powrót do pełnej aktywności
Końcowy etap obejmuje przygotowanie pacjenta do bezpiecznego powrotu do:
- pracy zawodowej,
- treningów,
- sportu,
- codziennych aktywności.
Program ćwiczeń jest dostosowywany do rodzaju wykonywanej pracy i poziomu aktywności fizycznej.




Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty?
Pingback: Uszkodzenie obrąbka stawowego barku (SLAP) – objawy, leczenie i rehabilitacja | Fizjoterapia Zabrze - No To Fizjo
Pingback: Uszkodzenie Hill-Sachsa – objawy, leczenie i rehabilitacja | Fizjoterapeuta Gliwice - No To Fizjo